پول الکترونیکی را بدین‌گونه توصیف نموده است:

 ارزش پولی که بر روی قطعه‌ای الکترونیکی همانند تراشه‌ی کارت و یا حافظه‌ی کامپیوتر به صورت الکترونیکی ذخیره شده است.

 به عنوان یک وسیله‌ی پرداخت برای تعهدات اشخاصی غیر از مؤسسه‌ی صادر کننده، پذیرفته شده است.

بدین منظور ایجاد شده است که به عنوان جانشین الکترونیکی برای سکه و اسکناس در دسترس و اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد.

 به منظور انتقال الکترونیکی وجوه و پرداخت‌های با مقدار محدود ایجاد شده است.

 

پرداخت های الكترونیكی امروزه سهم بسیار بزرگی را در معاملات تجاری و بازرگانی در بین كشورهای مختلف جهان دارا بوده كه از درگاههای فروش همچون Viasa,Master, Paypal, Moneybookers, .. انجام می پذیرد

 

جامعه‌ی اروپا در پیش نویس دستورالعمل خود، پول الکترونیکی را بدین‌گونه توصیف نموده است:

•        بر روی قطعه‌ای الکترونیکی همانند تراشه‌ی کارت و یا حافظه‌کامپیوتر به صورت الکترونیکی ذخیره شده .

•        به عنوان یک وسیله‌ی پرداخت برای تعهدات اشخاصی غیر از مؤسسه‌ی صادر کننده، پذیرفته شده‌است.  

•       بدین منظور ایجاد شده‌است که به عنوان جانشین الکترونیکی برای سکه و اسکناس در دسترس و اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد.

•         به منظور انتقال الکترونیکی وجوه و پرداخت‌های با مقدار محدود ایجاد شده‌است.

 

ویژگی‌های پول الکترونیکی

•         ارزش بر روی قطعه و یا وسیله‌ی الکترونیکی و به صورت الکترونیکی ذخیره می شود. محصولات گوناگون از لحاظ اجرای تکنیکی متفاوت هستند. در پول الکترونیکی مبتنی بر کارت، یک قطعه‌ی سخت افزاری کامپیوتری که مخصوص بدان و قابل حمل بوده و نوعاً یک ریزپردازنده‌است، در یک کارت پلاستیکی جای داده شده در حالیکه در پول الکترونیکی مبتنی بر نرم افزار، از یک نرم افزار تخصصی و مخصوص که بر روی کامپیوتر شخصی نصب شده، استفاده می شود.

•         ارزش موجود در پول الکترونیکی به چند طریق و به صورت الکترونیکی منتقل می شود. برخی از انواع پول الکترونیکی امکان انتقال موازنه‌های الکترونیکی را مستقیماً از یک مصرف کننده به دیگری و بدون دخالت شخص ثالث (همانند صادر کننده‌ی پول الکترونیکی) فراهم می آورند و آنچه که بیشتر متداول و مرسوم است آن است که تنها پرداخت‌های مجاز و ممکن، پرداخت از مصرف کننده به تاجر و همچنین امکان باز خرید ارزش پول الکترونیکی برای تجار است.

•         قابلیت انتقال، محدود به معاملاتی است که سابقه‌ی آن‌ها ثبت و ضبط شده باشد. در اکثر روش‌ها و رویه های محصول، برخی از جزییات معاملات بین تاجر و مصرف کننده در یک پایگاه داده‌ی مرکزی ثبت و ضبط می شود که قابل نمایش دادن و ارایه هستند. در مواردی که معاملات به طور مستقیم بین مصرف کنندگان امکان‌پذیر باشد، این اطلاعات بر روی دستگاه شخصی مصرف کننده ضبط می شود و تنها هنگامی می تواند از طریق دستگاه مرکزی نمایش داده شده و ارایه شود که مصرف کننده از طریق اپراتور (عامل طرح) پول الکترونیکی قرارداد بسته باشد.

•         تعداد شرکا و طرفینی که به نحو کار کردی و مؤثر در معاملات پول الکترونیکی دخیل و درگیر هستند، بسیار بیشتر از معاملات قراردادی است. عموماً در معامله‌ی پول الکترونیکی، چهار دسته از افراد دخیل هستند: صادر کننده‌ی ارزش پول الکترونیکی، اپراتور شبکه، فروشنده‌ی سخت افزارها و نرم افزارهای خاص و ویژه، نقل و انتقال دهنده و تسویه کننده‌ی معاملات پول الکترونیکی. صادر کننده‌ی پول الکترونیکی مهمترین شخص در این میان است در حالی‌که اپراتور شبکه و فروشنده، ارایه کنندگان خدمات فنی هستند و نهادهای انتقال دهنده و تسویه کننده‌ی پول الکترونیکی، بانک‌ها و یا شرکت‌هایی با ماهیت بانک هستند که خدماتی را ارایه می دهند که مشابه با خدماتی است که برای دیگر ابزارهای پرداخت بدون پول نقد نیز ارایه می‌شود.

•         موانع فنی و اشتباهات انسانی می تواند اجرای معاملات را مشکل و یا غیر ممکن سازد درحالی‌که در معاملات مبتنی بر کاغذ چنین مشکلی با این حجم وجود ندارد.

انواع پول الکترونیکی

•         پول الکترونیکی را به شیوه‌های مختلف تقسیم‌بندی می‌نمایند, در یکی از تقسیم‌بندی‌ها پول الکترونیکی را به دو دسته تقسیم می‌نمایند:

پول الکترونیکی شناسایی شده

پول الکترونیکی غیرقابل شناسایی (بی‌نام و نشان)

 

پول الکترونیکی شناسایی شده

•         این نوع پول الکترونیکی حاوی اطلاعاتی دربارة هویت مالک آن می‌باشد که تا حدودی مانند کارتهای اعتباری است. این پولها دارای قابلیت ردگیری می‌باشند و هویت دارنده آن قابل شناسایی است. قابلیت استفاده این پول در دو روش پیوسته و ناپیوسته امکان‌پذیر است.

 

پول الکترونیکی غیرقابل شناسایی (بی‌نام و نشان)

•         این نوع پول دیجیتالی خصوصیت مخفی بودن هویت فرد دارنده‌اش, را در بردارد, و از این لحاظ درست مانند پول کاغذی سنتی عمل می‌کند. هنگامی که پول دیجیتالی از حسابی برداشت شد بدون باقی گذاشتن هیچ اثری می‌توان آن را خرج نمود و با توجه به این نکته که هنگام ایجاد کردن پول دیجیتالی از امضاهای نامشخص استفاده می‌شود امکان پی‌گیری آن برای هیچ بانکی وجود ندارد. هر کدام از پولهای الکترونیکی فوق‌الذکر به دو دسته پول الکترونیکی پیوسته و پول الکترونیکی ناپیوسته تقسیم می‌شود.

 

نقش پول الکترونیک در اقتصاد ایران:

چرا پول الکترونیک؟

در این بخش سعی خواهد شد که برای اجتناب از تحلیل فایده گرایانه، محرکهای استفاده از پول الکترونیک به جای پول کاغذی در کشورهای توسعه یافته مورد بررسی قرار گیرد. بسیار جالب توجه است که در کشورها مردم و دولتها در کنار هم، تمایل فراوانی برای این جایگزینی در نظام پولی از خود نشان داده اند و چه در زمینه سرمایه گذاری و چه در زمینه سیاستگذاری، تلاشهای قابل توجهی در این ممالک صورت گرفته است. برای یافتن علت این تمایلات عمومی است که بررسی محرکها و انگیزه ها مفید به نظر می رسد.

1- کاهش هزینة مبادلات و سایر عملیات پولی

2- افزایش عرضة سپرده های دیداری

3- ایجاد شفافیت اقتصادی و امکان نظارت مناسب

4- تقویت وانعطاف پذیری سیستم مالیاتی

 

شرایط اقتصادی ایران و امکان بهره گیری از پول الکترونیک

1- بوروکراسی دولتی

2- اقتصاد زیرزمینی

3- رانتهای اطلاعاتی و مفاسد اقتصادی

4- عدم اتکای دولت به درآمدهای مالیاتی

5- ناآگاهی و بی اعتمادی مردم

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 22 اردیبهشت 1388    | توسط: رضا رئیس زاده دهکردی    | طبقه بندی: فناوری اطلاعات، کاربردهای الکترونیکی تحت وب E-Applications، کسب و کار الکترونیک،     | نظرات()